Aerosol Gözlem Tekniğiyle Mavi Gökyüzü

13 Mart 2009 Cuma
aerosollerin polarize goruntusu
Atmosferin dört köşesine yayılmış minicik parçacıkların küresel iklimi düzenlemede önemli rolü olabilir. Aerosol dediğimiz bu parçacıkları inceleyen bilimadamları, bugüne dek onların neden oluştuğunu, boyunu ve küresel dağılımını doğru ölçmek için çok çaba gösterdiler. NASA bilginleri tarafından geliştirilen yeni ölçüm tekniği (ing.) ve uydu aracı Aerosol Polarimetry Sensor (APS) işlerini bayağı kolaylaştıracakmış gibi.

Motorlu taşıtlardan ve biyoyakıt tüketiminden kaynaklanan siyah karbon gibi bazı küçük aerosol türleri güneş ışığını soğurarak atmosferin ısınmasına olumsuz katkıda bulunuyor. Kömür santrallerinden çıkan sülfatlar gibileriyse güneşten gelen radyasyonu uzaya geri yansıtarak soğuma etkisi yaratıyorlar. Sözün özü, iklimsel değişikliğe neyin sebep olduğuna dair en büyük soru işaretini aerosoller meydana getirmekte.

Aerosollerin atmosfere ve iklime olan etkisini ölçmenin en büyük zorluğu aerosollerin kendisini ölçmekteki güçlükten kaynaklanıyor. Sorun, güneşin ışığını yansıtan ve bilginlerin aerosolleri tespit için kullandıkları aletleri körleştiren kara parçaları üzerinde daha da çetrefilleşiyor.

Son yıllarda, NASA Goddard Uzay Enstitüsü (GISS, New York, ABD) uzmanları kara üzerindeki aerosolleri algılayacak yeni teknikler geliştirdi. Araştırma Tarama Polarimetresi (ing.: Research Scanning Polarimeter, RSP) bunlardan bir tanesi ve APS'nin uçak versiyonu ve 2.2 mikrometre dalgaboyundaki polarize ışığı ölçecek.

RSP, karadan yansıyan ışığı süzmek için kristal prizmalar kullanıyor. Aerosoller kara üzerinde gri gözüken gökyüzünde hafif maviye çalan bir renkte gözüküyor.

Resim: NASA GISS/Brain Cairns

0 comments:

Yorum Gönder